تهدید فرصت ساز
اپیزود اول
دوره ی قاجار است در پی جنگهای ایران و روسیه، روسیه قفقاز را که مردم آن از آذری زبانان شیعه هستند، از ایران جدا کرده و تحت سلطه ی خود در میآورد مردم قفقاز که حاضر نیستند زیر سلطه ی اجنبی قرار گیرند با فتوای علمای شیعه با روسیه وارد جنگ میشوند. اما به خاطر ضعف حکومت قاجار و عدم پشتیبانی از جهادِ مردمِ قفقاز این جهاد با شکست روبرو میشود و قفقاز برای همیشه از ایران جدا میشود.
اپیزود دوم
با انقلاب بلشویکی در روسیه حکومت کمونیستی شوروی بر سر کار میآید و سران آن در حزب کمونیست سیاستهای کمونیستی را با ارعاب و تهدید در تمام جمهوریهای شوروی من جمله جمهوری آذربایجان یا همان قفقاز اجرا میکنند از آنجا که مردم مسلمان قفقاز همچون دیگر جمهوریهای مسلمان علاقه ی شدیدی به شعائر اسلام دارند این اقدام در قفقاز با سرکوب شدید صورت میگیرد و تعداد زیادی از علما و متدینین قفقاز توسط رژیم کمونیستی اعدام، شکنجه و تحت تعقیب میشوند.
اپیزود سوم
سال 1990 است چند سال از پیش بینی تاریخی امام خمینی میگذرد و صدای از هم پاشیدن نظام کمونیستی اتحاد جماهیر شوروی به گوش میرسد و جمهوریهای شوروی در حال جدایی و استقلالند.
در کشور های تازه استقلال یافته سیاست مداران وابسته به شوروی سابق بر سر کار آمدهاند و سیاست وابستگی به یکی از دو قطب شرق و غرب را در پیش میگیرند. جمهوری تازه استقلال یافته ی آذربایجان نیز همین وضعیت را دارد، اما مردم این کشور علی رغم فشارها و سرکوبهای رژیم کمونیستی هنوز خوی اسلامی و ارتباط فرهنگی خود را با ایران حفظ کردهاند.
اپیزود چهارم
آمریکا چند سال بعد از استقلال آذربایجان پایگاهی نظامی در این کشور تاسیس میکند و در عین حال شروع به فعالیتهای فرهنگی با هدف صدور فرهنگ غربی به این کشور مسلمان میکند. با شروع این فعالیتها وابستگی سیاسی این کشور به غرب بیشتر میشود.
در کتب درسی جمهوری آذربایجان عنوان میشود که آذربایجان کشوری مستقل بود که نیمی از آن در جنگ به تصرف ایران در آمد و نیمی به تصرف روسیه، نیمه ی شمالی پس از فروپاشی شمالی مستقل شد و نیمه ی جنوبی هنوز در تصرف ایران است!
اپیزود پنجم
صدا و سیما شبکه های بینالمللی مانند پرس تی وی، العالم، آی فیلم، سحر، هیسپان تِ وِ و ... را با هدف تأثیر گذاری در عرصه ی بینالمللی تاسیس میکند و سطح مناسبی ازت اثیر گذاری را مخصوصاً در کشور های عربی به وجود میآورد.
در جریان بیداری اسلامی کشور های عربی یکی پس از دیگری بر علیه حکومتهای دیکتاتور و ضد اسلام میشورند و ندای اسلام خواهی سر میدهند این تحولات به دیگر کشور های مسلمان منطقه نیز سرایت میکند در جمهوری آذربایجان این تحولات با سانسور شدید خبری سرکوب میشود و تنها چند تصویر از این تحولات به جهان مخابره میشود
در جریان بیداری اسلامی شبکه ی های بینالمللی ایران مانند العالم نقش محوری در این تحولات دارند
اپیزود ششم
در مناطق آذری نشین شبکه های استانی بیشتر برنامه های خود را به زبان فارسی برگزار میکنند و کمتر برنامه ای به آذری دارند و این امر باعث گرایش مردم آذری زبان به شبکه های آذری کشور جمهوری آذربایجان میشود در عرصه ی بازار نشر نیز اوضاع از همین قرار است و انتشار نشریات به زبان آذری به سختی صورت میگیرد
در بازیهای تیم تراکتور سازی تبریز بزرگترین تیم مناطق آذری زبان کشور شعارها و نماد های جداییطلبانه دیده میشود و در عین حال عده ای از رسانهها نگرانی خود را از تأثیر شبکه های ماهواره ای آذری زبان که دارای رنگ و لعابی غربی هستند بر مردم استانهای آذری زبان ایران اعلام میکنند.
اپیزود پایانی
نمیدانم اما اگر نگاه ما به قومیتها نگاهی فرصت محور بود و تعدد قومیتها را تهدیدی برای استقلال کشور نمیدیدیم و همچنین اگر در کنار شبکه های بینالمللی به زبانهای متعدد مثل اسپانیولی و شبکه های متعدد کم بیننده ی فارسی زبان مثل شبکه ی بازار شبکه ای تأثیر گذار به زبان آذری داشتیم شاید در حال حاضر جمهوری اسلامی آذربایجان پازل بیداری اسلامی را تکمیل میکرد.